B C E F G H I J K M O P R
S T V W Ź Ż
P

Pado Marian

Kierownik szkoły podstawowej - pracował na tym stanowisku w latach pięćdziesiątych XX wieku; zespół nauczycielski którym kierował składał się z kilku osób: żona Mariana Pado, Jan Łopuszański, Stanisław Leszczyński, Franciszek Głowacki, Adam Szyduczyński, Smoleniówna, Danuta Furlepa, oraz Aleksander Piwowarek.
Ówczesny etat w szkole wynosił 30 godzin tygodniowo;wiodącym przedmiotem był język polski. Z tej racji, że Aleksander Piwowarek na relacjach którego opieram się redagując to hasło uczył języka polskiego podaję za nim nazwy podręczników do tego przedmiotu:
  1/. Bronisław Wieczorkiewicz. "Ćwiczenia ortograficzno - stylistyczne",
  2/. Zenon Klemensiewicz. "Gramatyka".
Podręczniki do nauki literatury zawierały teksty opracowane przez autorów książek, niewielkie fragmenty z dzieł literackich, oraz utwory poetyckie; twórczość pozytywistyczna segregowano wokół tak dobranych tematów by ukazywały negatywne zjawiska społeczne swego czasu....

Paprocki (...)

Z zawodu adwokat, prowadził w okresie międzywojennym prywatna praktykę prawniczą -"starszy kawaler, dużo jeździł konno" (autor hasła Jan Jurczykowski)

Parada/Porada Paweł

Włościanin, uczestnik powstania 1863 roku; pochodził prawdopodobnie ze wsi Branew położonej na terenie Ordynacji Zamoyskiej. Staraniem kogoś z rodziny Zamoyskich ukończył cztery klasy szkoły w Szczebrzeszynie (biograf nie podał jaka to była szkoła). Podczas powstania dał się poznać jako dobry organizator i dowódca oddziału kosynierów, złożonego z dwudziestu chłopów i mieszczan ordynackich. 16 czerwca 1864 roku został aresztowany. Więziony był w Lublinie, zbiegł i przedostał się na teren Galicji. Data jego śmierci nie jest znana.

Paradowski Jan

Urodzony 1897 roku; funkcjonariusz policji w Szczebrzeszynie - aresztowany jesienią 1939 roku przez NKWD przebywał w Ostaszkowie.

Pasiutewicz Ksawery

Oprócz matematyki wykładał w Szkole Wojewódzkiej w Szczebrzeszynie geografię astronomiczną - teksty wykładów z tego przedmiotu, dotyczące takich zagadnień jak: "pojęcie terminu geografia", "sposoby poznawania ziemi", "trojakie położenie sfery", "roczny bieg ziemi", "wymiar Ziemi" - zachowały się w notatkach ucznia Szkoły Wojewódzkiej - Jana Bormana.1
Pod kierunkiemprof. Pasiutewicza uczniowie wykonywali własnoręcznie niezbędne do nauki danego przedmiotu tablice pomocnicze - przykładem są wykonane przez wspomnianego powyżej ucznia "Tablice figur do solidometrii" znajdujące się w jego notatkach z wykładów.
Wykład Ksawerego Pasiutewicza "Kilka twierdzeń Jeometryi Elementarney sciągających się do dowodu następującego XII axiomatu Euklidesa..." zamieszczony został w "Popisach Szkoły Wojewódzkiej Zamojskiej w Szczebrzeszynie z roku 1827".

Pietruszyński Bronisław

(1913 - 1981), pedagog długoletni nauczyciel w szkołach szczebrzeszyńskich, laureat Nagrody Sztandaru Ludu. Ukończył przedwojenną szkołę podchorążych w Grudziądzu, po wyzwoleniu w 1951 roku Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie. Znany jest jako twórca "zielonych" sal gimnastycznych [zespół przyrządów do ćwiczeń gimnastycznych zlokalizowanych na wolnym powietrzu] na Zamojszczyźnie - jego pomysły powielane były przez absolwentów Liceum Pedagogicznego, m in. Maria z Rzepeckich Lisowska z pomocą prof. Pietruszyńskiego zorganizowała "zieloną" salę w szkole podstawowej w Czarnymstoku w latach 70 ubiegłego stulecia.
Wspólnie z Józefem Maziem, Zygmuntem Czyżewskim i Czesławem Gajdkiem zainicjował powstanie Ludowego Klubu Sportowego "Roztocze" Szczebrzeszyn, oraz rozwój masowego narciarstwa. Bronisław Pietruszyński wychował ponad stu absolwentów, którzy osiągnęli stopień magistra wychowania fizycznego, oraz trzech w stopniu doktorów. Do jego wybitnych, indywidualnych osiągnięć należy zajęcie pierwszego miejsca w skoku wzwyż, oraz trzeciego miejsca w biegu na 100 metrów podczas jednej z przedwojennych Spartakiad Młodych w Warszawie; miewał udane starty w lekkoatletycznej ekipie "Pogoni" Lwów .

Odznaczenia i nagrody, którymi uhonorowano Bronisława Pietruszyńskiego:
  • Krzyż kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • tytuł Zasłużonego Nauczyciela Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej
  • tytuł Zasłużonego Działacza Kultury Fizycznej
  • tytuł Zasłużonego Działacza Ludowych Zespołów Sportowych
  • Nagroda Jędrzeja Śniadeckiego
  • Nagroda "Sztandaru Ludu"

Jest autorem kilku prac drukowanych w fachowych czasopismach; ich wykaz podaję w opracowaniu Władysława Pańczyka, ucznia B. Pietruszyńskiego, który poświęcił mu ponadto ciekawy artykuł wspomnieniowy opublikowany na łamach Rocznika Zamojskiego (t .II 1988)

  • 1.Przygotowanie do zawodu a udział w ruchu sportowym młodzieży Liceów Pedagogicznych. Wychowanie Fizyczne w Szkole 1955, nr 4
  • 2.Przygotowanie uczniów Liceum Pedagogicznego do prowadzenia wf w trudnych warunkach. Wychowanie Fizyczne w Szkole. 1956, nr 2
  • 3.Jak zapewniam bazę materialna wychowania fizycznego w szkole we własnym zakresie. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. 1957, nr 4
  • 4.Doświadczenie z pracy w SKS Liceum Pedagogiczne. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. 1958, nr 3
  • 5.Jak polepszam warunki higieniczno - zdrowotne uczniów. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. 1959, nr 4
  • 6.Ogródek sportowy z niczego. W naszych LZS. 1960, nr 12
  • 7.Przyrządy do ćwiczeń w szkole wiejskiej wykonuje sposobem gospodarczym. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna .1961, nr 3
  • 8.Z zielonych sal na śnieg i lód. Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna. 1961, nr 10
  • 9.Gorąco propaguje zielona salę gimnastyczna w Liceum Pedagogicznym . Wychowanie Fizyczna i Higiena Szkolna. 1964, nr 1
  • 10.Wychowanie fizyczne i sport w: Zakłady Kształcenia Nauczycieli w Szczebrzeszynie i ich wychowankowie , pod red. S. Kosińskiego. Lublin 1975
  • 11."Cezar" (okupacyjne pseudonim B. Pietruszyńskiego). Aby wieloletnie doświadczenia zostały upowszechnione W; Pamiętniku wychowawców fizycznych, red. Z. Krawczyk. Warszawa 1977.

Opracowała Regina Smoter Grzeszkiewicz

Piotrowski Paweł Stanisław

W roku 1697 otrzymał z rąk Anny z Gnińskich Zamoyskiej, oraz opiekunów małoletniego wówczas ordynata (Tomasza Józefa Zamoyskiego) - Jana Odrowąża Pieniążka, wojewody sieradzkiego, Karola Tarło, podkanclerzego wielkiego koronnego, Andrzeja Abreka, ks. doktora teologii i Franciszka Bienieckiego, cześnika żydaczowskiego nominacje na urząd starosty w Szczebrzeszynie.

Popielawski Franciszek

Reprezentował miast i gminę Szczebrzeszyn przed Prokuratorią Generalną Królestwa Polskiego podczas procesu wytoczonego w początkach XIX wieku przez mieszkańców Szczebrzeszyna Stanisławowi hr. Zamoyskiemu gdy ten chciał ograniczyć przywileje nadane miastu jeszcze przez Stanisława Górkę.

Powała (...)

Arianin, zmarł w 1620 roku. Gdy przez miasto przechodził kondukt pogrzebowy uczniowie i pospólstwo miejskie chciało trumnę obalić na ziemie i zwłoki pohańbić. W obronie zmarłego stanęła żona - znieważona przez nacierający tłum złożyła skargę na zachowanie szczebrzeszyńskich obywateli do ówczesnego właściciela miast - ordynata Tomasza Zamoyskiego, ten w odpowiedzi nałożył na urząd miejski w Szczebrzeszynie karę w wysokości 200 grzywien.

Prokop

W środowisku szczebrzeszyńskim nazywano go "Proć"; syn Iwonii, bratanek Dymitra z Goraja. W roku 1470 został dziedzicem Szczebrzeszyna, nadał wówczas miejscowym Franciszkanom wieś Herzę położoną w obrębie szczebrzeszyńskiej włości.2

Prokopowicz Jan

Mieszczanin, posiadał na Przedmieściu Zamojskim pole uprawne, z którego opłacał czynsz i odrabiał pańszczyznę. Dnia 28 marca 1653 roku na prośbę "pewnych" osób (ze Szczebrzeszyna ?) trzeci ordynat - Jan "Sobiepan" Zamoyski zwolnił go od tych powinności - "ponieważ studiował on nauki wyzwolone i powinności tych spełniać nie mógł".

Przegalinski Robert Adolf

Podpisarz Sądu Pokoju w Szczebrzeszynie, od roku 1862 agent powstańczy, komendant tajnej siły zbrojnej tzw. "setki" powstańczej tymczasowy naczelnik miasta. Wspomnienia Roberta Przegalińskiego z roku 1863, w którym odnotował fakty ze okresu swej działalności w Szczebrzeszynie znajdują się w Archiwum Biblioteki im. H. Łopacińskiego w Lublinie (sygn. 1970- 75, k. 27 - 28

Przyrowski Franciszek

Kierownik Wyższej Szkoły Ludowej im. Hetmana w 1918 roku. Jest również autorem obszernego tekstu o szkolnictwie w Szczebrzeszynie zamieszczonego na łamach "Kroniki Powiatu Zamojskiego"(nr 12/1918).
Szkoła, działalnościąktórej kierował zlokalizowana została w jednym z budynków byłego Gimnazjum im. Zamoyskich wynajętym od zarządu ordynacji Zamoyskiej.

Przysada Andrzej (1897-1948)

Rolnik, urodzony 18 listopada 1897 roku w Zamościu, do roku 1948 mieszkał z rodziną na Przedmieściu Zamojskim w Szczebrzeszynie. Działacz ludowy - od 1923 roku angażował się w pracy na rzecz Polskiego Stronnictwa Ludowego "Wyzwolenie", w latach 1926 - 1931 udzielał się w Stronnictwie Chłopskim. Z jego inicjatywy zorganizowano w 1934 roku obchody Święta Ludowego. Od 1935 roku pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Zarządu Powiatowego Stronnictwa Ludowego w Zamościu. W czerwcu tegoż roku dzięki "przysłudze" prawicowych działaczy Stronnictwa Ludowego został wykluczony z organizacji.
Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku We wrześniu 1939 roku założył "Komitet Obywatelski" dla udzielania pomocy rannym żołnierzom kampanii wrześniowej. Aresztowany w czerwcu 1940 roku przez Niemców był więziony w obozach koncentracyjnych w Oranienburgu, Dachau i Buchenwaldzie. Warunkowo zwolniony podjął pracę w konspiracji. W czasie wysiedlania Szczebrzeszyna w 1943 r. został ponownie aresztowany, a następnie wywieziony do Lublina. Zwolniony przez niedopatrzenie Niemców był poszukiwany przez Gestapo, do końca wojny musiał się więc ukrywać.
Pod pseudonimem "Kłos" działał w Stronnictwie Ludowym, oraz w Batalionach Chłopskich. W lipcu 1944 roku mianowano go wójtem gminy Szczebrzeszyn. Funkcje burmistrza pełnił do 1947 rroku - wtedy został aresztowany przez UB. Po kilku miesiącach pobytu w piwnicach UB w Zamościu, wskutek interwencji jednego z ministrów w rządzie Osóbki-Morawskiego (jednocześnie działacza zamojskiego SL), został zwolniony. Wrócił chory i krańcowo wyczerpany, ciężko chorował. Zmarł 2 maja 1948 r. Jego grób znajduje się na miejscowym cmentarzu.3

Przystański, dr

W okresie powstania listopadowego zatrudniony został jako lekarz dywizyjny; z dniem 12 lipca 1833 roku objął obowiązki lekarza naczelnego, administracyjnego w dobrach Zamoyskich - zatrudniony został w szpitalu w Szczebrzeszynie.

Opracował Leszek Balicki


Strona Główna    Mieszkańcy



1. Zbiory Specjalne Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie; Zbiór niektórych przedmiotów dawanych w klasie VI na rok 1852/26. Notatki ucznia Szkoły [Wojewódzkiej] w Szczebrzeszynie J. Bormana, rkps. Nr 1828, s. 532 - 540.
2. J. Górak. Miasta i miasteczka Zamojszczyzny....
3. A. Przysada: Zygmunt Klukowski, lekarz ze Szczebrzeszyna 1885-1959. Szczebrzeszyn 2000, s. 256-257.